|
Literatura - trwałym pomostem z papieru
Spotkania autorskie, "Opolski salon literacki" oraz "Katowicki aneks kulturalny"
Od lat Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej podejmuje kwestie dotyczące tożsamości i dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska w kontekście rozwoju regionu o silnych, wielokulturowych tradycjach. Przesłaniem tak pojętej debaty jest przekonanie, że rozwój Górnego Śląska, a szczególnie zdolność tego regionu do konkurowania z innymi regionami w Europie, możliwy jest tylko w oparciu o pamięć i wiedzę o jego wielokulturowej historii i kulturze, które dla dzisiejszych mieszkańców regionu mogą stanowić wspólną płaszczyznę budowania tożsamości regionalnej.
Spotkania autorskie, w ramach których prezentujemy wybitne postaci świata literatury, nauki czy kultury są już dobrą tradycją Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej. Spotkania o tym charakterze organizowane są cyklicznie od początku istnienia naszej instytucji. W tym czasie gościliśmy przedstawicieli świata kultury - pisarzy, poetów i ludzi kultury tak z Polski jak i Niemiec. Przypomnijmy tylko kilkanaście wybranych nazwisk: Roswitha Schieb, Matthias Kneip, Kathrin Schmidt, Wolfgang Bittner, Marek Zybura, Adam Krzemiński, Christoph Dieckmann, Henryk Waniek, Peter Gehrisch, Piotr Lachmann, Krystyna Strużyna, Christoph Maurer, Klaus Kunick, Helga Hirsch, Tadeusz Sławek, Herbert Somplatzki, Wiesława Śmiałkowska. Wszyscy ci autorzy przyczynili się do nawiązania dyskusji zarówno o literaturze w ogóle, jak i o tej jej części, która podąża tropem fenomenu kulturowego Górnego Śląska oraz związanych z tym regionem zjawisk społecznych i kulturowych. Pamiętajmy bowiem, że Górny Śląsk to region pogranicza kultur, języków, różnych postaw, wyborów i tożsamości. Wszystko to, jak to ujął wybitny gliwicki pisarz Horst Bienek w swojej powieści "Pierwsza Polka", ma służyć budowaniu "pomostów z papieru". Tak też pojmujemy rolę Domu.
Spotkania autorskie kierujemy do szerokiego grona odbiorców - zarówno do członków mniejszości niemieckiej, jak i do szerokiej polskiej społeczności, szczególnie tej, która na Górny Śląsk przybyła po 1945 r. lub później. Jesteśmy bowiem przekonani, że literatura z powodzeniem może zbliżać ludzi różnej tożsamości, stwarzając lub przywołując do życia świat, którego już nie ma, umożliwiając tym samym poznanie miejsc i przeżycie sytuacji obcych doświadczeniom jednostki. Tym samym literatura zachęca do spotkania z tym, co obce i przyczynia się do owocnego współistnienia i współdziałania ludzi różnych języków, wyznań, kultur.
Czerpiąc z tradycji spotkań autorskich i w nawiązaniu do nich, w listopadzie ub. roku zainicjowaliśmy nowy cykl spotkań pod nazwą "Opolski salon literacki" oraz "Katowicki aneks kulturalny", do udziału w których zapraszamy wybitne postaci polskiego i niemieckiego życia kulturalnego. Jednym słowem, "Opolski salon literacki" oraz "Katowicki aneks kulturalny" to forum dyskusyjne o niemieckiej i polskiej kulturze i ich udziale w mozaice i dorobku kulturalnym Górnego Śląska. To spotkania o kulturze, literaturze, wielokulturowym dziedzictwie oraz innych sprawach istotnych dla przyszłości regionu. Spotkania odbywają się w wąskim gronie wybranych osób reprezentujących kulturalną i intelektualną elitę Górnego Śląska. Gośćmi spotkań byli już m.in.: Henryk Waniek ("Finis Silesiae"), Marek Krajewski ("Śmierć w Breslau" i "Koniec świata w Breslau"), Julian Kornhauser ("Dom, sen i gry dziecięce. Opowieść sentymentalna"), Ingmar Villqist ("Archipelag Wysp Pingwinich"). Do końca br. planujemy jeszcze spotkanie z Michaelem Krügerem, szefem niemieckiego wydawnictwa Carl Hanser Verlag oraz przyjacielem i wydawcą niemieckiego pisarza z Gleiwitz Horsta Bienka (1930-1990); niemieckim publicystą prof. Arnulfem Baringiem; ostatnim niemieckim pisarzem pochodzącym z przedwojennych Gliwic dr Wolfgangiem Bittnerem; pisarką Roma Ligocką oraz znanym niemieckim dziennikarzem Klausem Bednarzem.
W tym miejscu wypada zaznaczyć, że duże znaczenie ma dla nas dyskusja nad rolą niemieckiego dziedzictwa kulturowego na Górnym Śląsku dla jego obecnych mieszkańców, z których duża część to przesiedleńcy z byłych polskich ziem wschodnich, którzy na skutek procesów historycznych i politycznych zostali pozbawieni z własnego dziedzictwa. Istotne pytanie brzmi więc: na ile ludzie wydziedziczeni z własnej tożsamości są otwarci na przyjęcie, akceptację i rozwój wielokulturowego dziedzictwa Górnego Śląska? Wierzymy, że spotkania z wybitnymi ludźmi literatury i kultury pomogą w znalezieniu odpowiedzi na to pytanie oraz okażą się dobrą szkołą dla praktykowania postaw otwartości na dialog i ciekawości wobec tego, co obce i niepoznane.
Do współorganizacji cyklu "Opolski salon literacki" włączył się Uniwersytet Opolski, natomiast w przypadku "Katowickiego aneksu kulturalnego" naszym partnerem i gospodarzem spotkań jest katowicki Teatr "Korez".
Moderatorami spotkań są: w Opolu - senator RP oraz były rektor Uniwersytetu Opolskiego prof. Sławomir Nicieja, natomiast w Katowicach - znany śląski publicysta Krzysztof Karwat.
|
