|
Wystawa "Górnoślązacy w polskiej i niemieckiej piłkarskiej reprezentacji narodowej - wczoraj i dziś. Sport i polityka na Górnym Śląsku w XX wieku"
Odbywające się w 2006 r. wielkie święto futbolu, jakim są Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, zainspirowały Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej do przygotowania wystawy
i towarzyszącej jej publikacji nt. "Górnoślązacy w polskiej i niemieckiej piłkarskiej reprezentacji narodowej - wczoraj i dziś. Sport i polityka na Górnym Śląsku w XX wieku".
Wystawa i publikacja przedstawiają zawiłe dzieje górnośląskich piłkarzy w XX wieku. To swoista próba ukazania powikłanej historii Górnego Śląska oraz jego mieszkańców
i stosunków polsko-niemieckich w odmiennej formie, bo przez pryzmat historii sportu na Górnym Śląsku. Wystawa przede wszystkim przypomni lub też pogłębi świadomość o tym, jak wiele sportowych talentów urodziło się i wychowało na górnośląskiej ziemi, a potem - z uwagi na zawiłości i specyfikę górnośląskiej historii - grało w reprezentacjach narodowych zarówno Polski, jak i Niemiec. Działo się to często nie bez konsekwencji na osobiste losy tych ludzi. Legendy takie jak Ernst Wilimowski (Pradella), Gerard Cieślik czy Ernst Pohl,
a także dzisiejsi piłkarze-Górnoślązacy - np. Miroslav Klose i Lukas Podolski - symbolizują nie tylko losy Górnego Śląska, ale i samych Górnoślązaków. Wystawa ma też pokazać światowej rangi piłkarzy, których wydarzenia polityczne niejednokrotnie zmuszały do dokonywania najtrudniejszych wyborów - tych sportowych, jak i życiowych. Historia ich życia i kariery sportowej pokazuje, jak wielki wpływ miały wydarzenia polityczne i historyczne na bieg indywidualnych losów górnośląskich sportowców. Osiągnięcia piłkarskie śląskich futbolistów w świetle zawieruchy XX wieku są wielce pouczającą lekcją historii regionalnej
i lokalnej. Jednocześnie nie zrozumiemy losów górnośląskich sportowców, jeśli obce będzie nam spojrzenie na historię Górnego Śląska z szerszej, europejskiej perspektywy.
Zawirowania polityczne, które nawiedziły Górny Śląsk w XX wieku, dotknęły praktycznie wszystkich dziedzin życia, nie omijając także sportu. I wojna światowa, powstania śląskie, plebiscyt, II wojna światowa, stalinizacja życia politycznego i publicznego w okresie powojennym i powtarzające się z różnym natężeniem fale wyjazdów do obu państw niemieckich na trwałe zmieniły oblicze regionu. W wyniku tego już od ponad 80 lat Górnoślązacy legitymują się różnymi paszportami, grają w różnych reprezentacjach i kibicują różnym narodowym jedenastkom.
W ramach wystawy zaprezentowany zostanie górnośląski "Wunderteam" (11 + 4), któremu nigdy nie było dane wystąpić razem na boisku. I to nie tylko dlatego, że kariery wybranych przez nas zawodników przypadały na różne okresy. Również dlatego, że piłkarze ci byli - względnie są - obywatelami Polski lub Niemiec - państw, których sąsiedztwo przez dużą część minionego stulecia nacechowane było konfliktami.
Zamysłem autorów wystawy jest nie tylko przedstawienie pochodzących z Górnego Śląska mistrzów świata, medalistów mundiali i gwiazd międzynarodowych boisk, lecz także tych, którzy ze względu na upływający czas i wydarzenia historyczne nie są dziś szerzej znani nawet we własnym regionie.
Wystawie towarzyszyć będzie wydawnictwo poświęcone górnośląskim piłkarzom oraz politycznym zawirowaniom, które są częścią historii sportu na Górnym Śląsku.
Wystawa oczywiście nieprzypadkowo zbiegnie się w czasie z mającymi rozpocząć się 9 czerwca Mistrzostwami Świata w piłce nożnej. Także trudno byłoby o lepszą oprawę dla zdjęć oraz materiałów dokumentujących życie i karierę 11 wybitnych śląskich piłkarzy niż sam Stadion Śląski w Chorzowie, obchodzący w tym roku swoje pięćdziesięciolecie istnienia. Do współpracy merytorycznej nad powstaniem wystawy oraz publikacji zaproszeni zostali Paweł Czado, dziennikarz sportowy "Gazety Wyborczej" oraz dr Grzegorz Bębnik z katowickiego Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN. Przygotowaniem wystawy od strony technicznej i wizualnej zajął się Mariusz Paluchiewicz, kierownik pracowni plastycznej Muzeum Śląskiego w Katowicach.
Wernisaż wystawy odbędzie się 22 czerwca o godzinie 13.00 na Stadionie Śląskim w Chorzowie. Wystawa, aktualna i jednocześnie znakomicie prezentująca bogate dzieje Śląska i Ślązaków poprzez pryzmat historii sportu, prezentowana będzie do końca września br. w Chorzowie. Po tej prezentacji odwiedzi wybrane ośrodki woj. śląskiego i opolskiego m.in. Gliwice, Katowice i Opole.
Kontakt w sprawie wystawy: Elżbieta Więcek, Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, ul. Rybnicka 27, 44-100 Gliwice, tel. (0-32) 232 49 02 wew. 112; fax (0-32) 232 49 01; e-mail: elzbieta.wiecek@haus.pl
Organizator:
Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej
Wojewódzki Ośrodek Kultury i Sportu ''Stadion Śląski" w Chorzowie
Partnerzy projektu:
Konsulat Generalny Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu, Landesmuseum
w Rattingen, Samorząd Miasta Gliwice
Patronat medialny:
Gazeta Wyborcza
|
