Wystawa Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej pt. Na granicy. Rzecz o czasach, ludziach
i miejscach oraz cykl wycieczek szlakiem dawnej polsko-niemieckiej granicy na Górnym Śląsku spotkały się z ogromnym zainteresowaniem. Na wystawie, a także wycieczkach gościliśmy do tej pory przede wszystkim nauczycieli i młodzież; zgłoszeń było tak wiele, że po raz kolejny (specjalnie dla nauczycieli i osób pracujących z młodzieżą) przygotowaliśmy propozycję
warsztatów
połączonych z wycieczką szlakiem dawnej polsko-niemieckiej granicy.
Warsztaty - drugie w tym roku - przygotowane w kontekście wystawy Domu Na granicy. Rzecz o czasach, ludziach i miejscach poświęcone były zarówno podróży wzdłuż granicy wytyczonej w latach 20. XX wieku (omówieniu historycznego kontekstu), jak i podjęciu tematu tożsamości górnośląskiej, czy tolerancji w odniesieniu do złożonej wielokulturowości regionu.
Dla nauczycieli i osób pracujących z młodzieżą była to także szczególna okazja do poznania
i przygotowania koncepcji do dalszej pracy z tematem.
Warsztaty poprowadziła profesjonalna trenerka, Magdalena Mazik-Gorzelańczyk (prezes Fundacji Kształcenia Zawodowego i Międzykulturowego we Wrocławiu, wieloletnia trenerka
w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Mikuszewie, specjalistka w tematyce polsko-niemieckich wymian młodzieży).
Warsztaty odbyły się 8 października i poprzedziła je blisko trzygodzinna wycieczka szlakiem dawnej granicy polsko-niemieckiej na Górnym Śląsku:
Trasa wycieczki prowadziła przez dawne przygraniczne miejscowości, które w latach 1922-1939 należały do niemieckiej części Górnego Śląska (Gliwice, Zabrze, Zaborze, Biskupice) oraz do części polskiej (Przyszowice, Kończyce, Ruda, Rudzka Kuźnica). W czasie tej krótkiej podróży przekroczono aż dziesięć razy granicę, która w międzywojniu dzieliła nasz region.
Po drodze zaplanowanych było kilka przystanków w miejscach szczególnie kuriozalnego wytyczenia owej granicy. Spróbowano wyobrazić sobie, jak brama kopalni mogła funkcjonować jako przejście graniczne, a ogrodzenie zakładu jako granica państwowa, zwiedzono też miejsca kursowania eksterytorialnego tramwaju oraz przydomowy ogródek, w którym do dziś stoi kamień graniczny z wyrytymi literami "D" i "P". Podczas wycieczki opowiadano m.in. w jaki sposób
i jakie towary szmuglowano na ówczesnym polsko-niemieckim pograniczu.
Poprzez wycieczkę chcieliśmy przybliżyć ten prawie całkowicie zapomniany rozdział historii górnośląskiej, kiedy to zrośnięty od stuleci, wielokulturowy region przez 17 lat musiał funkcjonować w ramach dwóch organizmów państwowych. Zapraszając na wycieczkę chcieliśmy pokazać przede wszystkim codzienność ówczesnych mieszkańców żyjących po obu stronach granicy. Uczestnictwo w wycieczce było swoistą podróżą w czasie - przenieśliśmy się w lata 20.
i 30. po to, aby wyobrazić sobie, co taki podział regionu mógł także na co dzień oznaczać dla żyjących wówczas Górnoślązaków. Z pewnością granica była dla nich początkowo czymś tak samo niewyobrażalnym, jak byłaby ona dla nas, żyjących tu w początkach XXI wieku. Równocześnie chcieliśmy zwrócić uwagę na pozytywny wpływ integracji europejskiej i stopniowy zanik znaczenia granic państwowych, a także swobodę podróżowania w ramach UE.
Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej w szczególny sposób chce popularyzować kwestie dotyczące dialogu polsko-niemieckiego oraz dialogu międzykulturowego jako takiego. Bardzo ważnymi odbiorcami takich projektów są właśnie nauczyciele - historii, wiedzy o społeczeństwie, języka niemieckiego, ale także osoby pracujące z młodzieżą, wychowawcy i dyrektorowie szkół. To nauczyciele i osoby pracujące z młodzieżą poprzez swój codzienny kontakt z młodymi ludźmi mogą wypracowywać i kształtować w nich postawy otwartości i tolerancji dla przedstawicieli różnych narodowości i kultur. Dlatego też po powrocie do Gliwic odbyły się kilkugodzinne warsztaty dla uczestników projektu.
Kontakt: Małgorzata Prządka, menedżerka projektów, tel. 032 232 49 02 / 461 20 70, fax: 032 232 49 01 / 461 20 71; e-mail: malgorzata.przadka@haus.pl.
Partner:
